JohnTillieFinePrints

Boekrestauratie, vormen van schade en hun behandeling

Beschadiging van de rug- en platbekleding

 

Boeken worden vaak met de wijsvinger aan de bovenkant van de rug uit de boekenkast getrokken. Door deze belasting ontstaat op den duur een beschadiging aan de bovenkant van de rug.

Boekrestauratie003 Boekrestauratie1

na restauratie

voor restauratie

B0708026 B0708027

Maar ook de onderkant van de rug is kwetsbaar. Soms is het nodig om de hele rugzijde te vervangen. Origineel materiaal wordt daarbij zoveel mogelijk hergebruikt om het oorspronkelijk karakter van het boek te behouden.

Hier wordt de rug opnieuw bekleed met op kleur gebracht leer. Het bewaard gebleven deel van de originele rug, met etiket, wordt teruggeplaatst.

tijdens restauratie

na restauratie

IMG6577
IMG6399

Dit boek uit de 18e eeuw, een stadsbeschrijving van Nijmegen, is op de platten bekleed met originele handgemaakte marmers. Met behulp van gewone plakband is hier voorheen een 'noodreparatie' uitgevoerd. Dit brengt echter alleen maar meer schade toe.

voor restauratie

na restauratie

P1010734 P1010743

In de loop der tijd kan het bekledingsmateriaal van de platten ( stof, leer, perkament ) gaan doorslijten aan de randen. Zo zal er steeds meer van het materiaal loskomen en mogelijk ook verloren gaan.

voor restauratie

P1010922
P1010918

Om verder verval van het leer te voorkomen wordt het behandeld met een conserverende dressing of emulsie.

na restauratie

IMG8034
IMG8036
Door de grote ontbrekende stukken

voor restauratie

P1010756
P1010753

na restauratie

P1060290
P1060294

Deze begin 20e eeuwse linnen band is bekleed met bedrukt papier.

voor restauratie

P1060856

Bij de restauratie van deze band is gebruik gemaakt van materialen die pas sinds kort hun intrede hebben gedaan in de boekrestauratie. Om de verbinding tussen rug en platten te herstellen is Tyvek en op kleur gemaakt Japans papier gebruikt.

P1060859

na restauratie

IMG8010 IMG8012

Ontbreken van een band of bekleding.

Soms ontbreekt de originele band in zijn geheel, of is het boek nog nooit gebonden geweest. Hoewel het dan geen restauratie betreft en er geen noodzaak voor is kan er toch de behoefte bestaan bij de eigenaar om het boekblok te laten voorzien van een band.

Hiernaast een voorbeeld van een perkamenten spitselband met omgezette randen. Daaronder een leren band met een vaste rug met opliggende ribben. De kleurnuancering is bereikt door herhaalde bewerking met verschillende kleuren leerverf. Op de platten is een blindstempeling aangebracht.

P1050072
P1010751 P1020547

Beschadiging van de platten

Soms zijn de hoeken van de platten zo ver afgesleten dat ze wel rond lijken. Deze hoeken kunnen dan op diverse manieren worden bijgemaakt.

voor restauratie

na restauratie

Schade aan het boekblok

item5 P1040940

Als een boekblok teveel beschadigd is, zal het opnieuw gebonden moeten worden. Waar nodig kunnen de losse bladen nog vooraf worden gewassen en/of hersteld.

Bij het verder loshalen van de bindingen worden zorgvuldige notities gemaakt over gebruikte materialen en het naaischema. Voor het herbinden worden dezelfde schema's en materialen gebruikt.

P1060175
P1060173
P1060225
P1060230
item6
IMG4599

voor restauratie

na restauratie

IMG5833 IMG6279